UA
W Polsce wszystkie hormonalne środki antykoncepcyjne może przepisywać wyłącznie lekarz. Dlatego pamiętaj, że właściwą osobą do rozmowy o antykoncepcji jest Twój ginekolog. Wypełnij ankietę i pobierz przewodnik o tym, jak rozmawiać z lekarzem o Twojej antykoncepcji hormonalnej. pobierz przewodnik
Q&A
Czym jest antykoncepcja hormonalna w tabletkach?
Tabletka antykoncepcyjna, zwana również tabletką hormonalną lub pigułką antykoncepcyjną, to preparat, który stosuje się doustnie w celu zablokowania owulacji, a także zmiany konsystencji śluzu szyjki macicy, tak aby przez szyjkę nie przedostawały się plemniki. Tabletki antykoncepcyjne zawierają hormony, które są odpowiednikami żeńskich hormonów płciowych – estrogenów i progestagenów. Tabletki dzieli się na jednoskładnikowe i dwuskładnikowe.
Jaka jest różnica między jedno- i dwuskładnikową antykoncepcją hormonalną?
Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zawierają jedynie gestageny. Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe mają w składzie dwa rodzaje żeńskich hormonów: syntetyczny gestagen oraz syntetyczny estrogen.
Czym jest jednoskładnikowa antykoncepcja nowej generacji bez estrogenu?
Jednoskładnikowa antykoncepcja nie zawiera estrogenu, lecz sam progestagen, przez co jest bezpieczniejsza i wykazuje mniej działań niepożądanych.
Czym są estrogeny?
Estrogeny to grupa żeńskich hormonów płciowych. To one sprawiają, że nasze biodra i piersi są zaokrąglone, że mamy okres, możemy rodzić dzieci. Bez estrogenów przechodzimy menopauzę. Odpowiadają one między innymi za regulację miesiączkowania oraz odgrywają ważną rolę w okresie poprzedzającym owulację. Jeśli zażywasz syntetyczny estrogen, możesz zmienić cykl menstruacyjny i powstrzymać owulację – tak właśnie działają dwuskładnikowe pigułki antykoncepcyjne, zapobiegając ciąży.
Czy syntetyczny estrogen jest dla każdej z nas?
Antykoncepcja z syntetycznym estrogenem może być dla Ciebie niewłaściwa, jeśli:
  • palisz papierosy i masz więcej niż 35 lat
  • masz podwyższone lub wysokie BMI
  • jesteś matką karmiącą
  • masz ciężkie nadciśnienie tętnicze i/lub znacznie podwyższony cholesterol
  • cierpisz na cukrzycę z powikłaniami naczyniowymi
  • cierpisz na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ)
  • występują u Ciebie nieprawidłowości w krzepnięciu krwi
Czy zawarty w dwuskładnikowych tabletkach estrogen może powodować niedogodności?
Tak, są nimi:
  • bóle głowy
  • migreny
  • wrażliwość piersi
  • zmiany nastroju
  • przyrost wagi
Czy w dobie pandemii COVID-19 przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej jest bezpieczne?
Ze względu na towarzyszące COVID-19 zdarzenia prozakrzepowe u wybranych pacjentek wysokiego ryzyka rekomenduje się rezygnację z dwuskładnikowych tabletek na rzecz jednoskładnikowej antykoncepcji bez estrogenu.
Czy można stosować antykoncepcję hormonalną w trakcie karmienia piersią?
Tak, ale wyłącznie antykoncepcję jednoskładnikową, ponieważ nie zawiera ona estrogenów niekorzystnie wpływających na ilość i skład pokarmu matek karmiących.
Czy przy podwyższonym lub wysokim BMI jednoskładnikowa antykoncepcja bez estrogenu jest skuteczna?
Jednoskładnikowe preparaty nowej generacji zawdzięczają swoją skuteczność działaniu zabezpieczającemu przed ciążą na 3 poziomach: hamują owulację, zmieniają śluz, czyniąc go nieprzenikliwym dla plemników, oraz zmniejszają grubość błony śluzowej macicy, tak aby nie była gotowa na zagnieżdżenie zarodka. Działanie jednoskładnikowej antykoncepcji nowej generacji bez estrogenu jest takie samo – niezależnie od wieku czy wagi pacjentki, stąd skuteczność zapobiegania ciąży jest zachowana. Dodatkowo jednoskładnikowa antykoncepcja nowej generacji bez estrogenu nie prowadzi do zatrzymania wody w organizmie.
Czy antykoncepcję bez estrogenu mogą stosować kobiety po 40. roku życia?
Wiek nie jest przeciwwskazaniem do stosowania jednoskładnikowej antykoncepcji nowej generacji bez estrogenu.
Czy jeśli palę papierosy, mogę stosować antykoncepcję hormonalną?
Wiek, palenie papierosów i estrogeny to czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy. Jeśli masz powyżej 35 lat, palisz papierosy i stosujesz antykoncepcję z estrogenem, ryzyko wystąpienia u Ciebie zakrzepicy bardzo znacząco rośnie. Dlatego nie zaleca się palącym kobietom po 35. roku życia zażywania preparatów z estrogenem. To po prostu niebezpieczne. Bardzo ważne jest, abyś poinformowała lekarza o swoim nałogu. Pozwoli to na zastosowanie innych, bezpieczniejszych metod, niezawierających estrogenu.
Czy przytyję, stosując jednoskładnikową antykoncepcję nowej generacji bez estrogenu?
Jednoskładnikowa antykoncepcja nowej generacji bez estrogenu nie powoduje zatrzymywania wody w organizmie, przez co w rzadkich przypadkach może nawet spowodować utratę masy ciała.
Czy przyjmując jednoskładnikową antykoncepcję nowej generacji bez estrogenu, muszę pamiętać o robieniu przerw w przyjmowaniu tabletek?
Nie, jednoskładnikowa antykoncepcja nowej generacji bez estrogenu może być stosowana w dwóch systemach - 28 tabletek aktywnych, które przyjmujesz bez przerwy lub 24 tabletki aktywne plus 4 z placebo.
Piśmiennictwo:
1. Lidegaard O., BMJ 2009; 339: b2890. 2. Blumenthal P., Obstet. Gynecol. 2008; 112(3): 670–684. 3. Allais G., Neurol. Sci. 2009; 30(suppl. 1): S15–S17. 4. Roberts H., BPJ; 12: 21–29. 5. Brynhildsen J., Ther. Adv.Drug. Saf. 2014; 5(5): 201–213.