Plamienie w trakcie cyklu
przy braniu antykoncepcji
–czy to normalne?
![Plamienie w trakcie cyklu przy braniu antykoncepcji – czy to normalne?](/img/articles/32/plamienie-w-trakcie-cyklu-przy-braniu-antykoncepcji-czy-to-normalne.webp)
W tym artykule poruszamy temat zależności między antykoncepcją hormonalną a okresem, wyjaśniamy, w jaki sposób tabletki antykoncepcyjne wpływają na miesiączkowanie, dlaczego dochodzi do plamienia i kiedy jest ono uznawane za naturalne. Poza tym podpowiadamy, jak odróżnić typowe plamienie od objawów, które mogą sygnalizować poważniejsze schorzenia i wymagać konsultacji lekarskiej. Na koniec przedstawiamy wskazówki pomagające zminimalizować plamienia śródcykliczne, czyli międzymiesiączkowe.
Czym jest plamienie?
Odstęp między miesiączkami u kobiet w wieku rozrodczym powinien wynosić 21–35 dni1. Krótkotrwałe zaburzenia cyklu menstruacyjnego mogą zdarzyć się każdej kobiecie i bardzo często wynikają z powodów, takich jak: sytuacje stresowe, duży wysiłek fizyczny, zmiany klimatu, cykle bezowulacyjne, zmiany hormonalne w wieku okołomenopauzalnym czy przyjmowanie określonych leków. W wielu przypadkach nieprawidłowości w miesiączkowaniu są czymś naturalnym i szybko się normują, czasem jednak bywają objawem poważniejszych problemów. Dlatego zawsze warto mieć okres pod kontrolą i obserwować swoje ciało, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości skonsultować obawy z ginekologiem.Do zaburzeń cyklu menstruacyjnego zaliczamy „plamienie”, które oznacza lekkie krwawienie pojawiające się między miesiączkami, zwykle niewymagające użycia materiałów higienicznych. Jedną z jego najczęstszych przyczyn są cykliczne plamienia okołoowulacyjne, objawiające się niewielką ilością krwi w okolicach jajeczkowania, czyli około 14 dni przed pojawieniem się miesiączki1.
Drugą sytuacją, kiedy to zaburzenie może wystąpić, jest plamienie przy tabletkach antykoncepcyjnych oraz podczas stosowania innych metod antykoncepcji hormonalnej (wkładki wewnątrzmacicznej, plastrów, ringów, zastrzyków)1. Takie plamienie zaliczane jest do możliwych działań niepożądanych antykoncepcji. Z reguły nie oznacza, że dzieje się coś złego, choć zrozumiałe jest to, że może budzić obawy. Pamiętaj jednak, że taki objaw jest możliwy u każdej kobiety, która właśnie rozpoczęła antykoncepcję hormonalną, i może utrzymywać się przez pierwsze 3–4 miesiące.
Jeśli plamienie lub krwawienie nie wynika z dwóch podanych wyżej przyczyn, wówczas wymaga wyjaśnienia1. Należy koniecznie skonsultować się z lekarzem. Trzeba to zrobić również wtedy, gdy plamienia przy tabletkach antykoncepcyjnych i innych środkach hormonalnych nie ustają po 3–4 miesiącach. Uważna obserwacja własnego ciała i kontrola wszelkich nieprawidłowości mogą pomóc w zapobieganiu ewentualnym chorobom. Poznaj 6 mitów na temat tabletki antykoncepcyjnej >>
Krwawienie w trakcie przyjmowania tabletek
antykoncepcyjnych i innych
metod – przyczyny
Jak już wiesz, plamienie międzymiesiączkowe może występować u kobiet stosujących różne metody antykoncepcji hormonalnej, wśród których najpopularniejszymi są: tabletki, plastry, ringi
i wkładki wewnątrzmaciczne. Objaw ten jest całkowicie naturalny w początkowej fazie stosowania hormonalnych metod zapobiegania ciąży.Jakie mogą być przyczyny plamienia w trakcie przyjmowania różnych postaci antykoncepcji hormonalnej?
-
Tabletki antykoncepcyjne:
- proces adaptacji organizmu do przyjmowania hormonów;
- pominięcie dawki (nawet jedna pominięta tabletka może być powodem plamienia i krwawienia międzymiesiączkowego)2;
- wpływ na błonę śluzową macicy;
- palenie papierosów2;
- interakcje z innymi lekami – przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku zawsze trzeba przeczytać ulotkę dołączoną do opakowania lub skonsultować się z lekarzem, dotyczy to również ziół i suplementów (przykładowo: duże dawki witaminy C w połączeniu z tabletkami antykoncepcyjnymi mogą powodować występowanie nieregularnych krwawień, wyciągi z dziurawca wymagają ostrożności w stosowaniu, ponieważ mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną3).
- Plastry antykoncepcyjne: działania niepożądane mogą być podobne, jak w przypadku tabletek antykoncepcyjnych4. Przyczyną plamienia śródcyklicznego podczas stosowania plastrów mogą ponadto wynikać z ich nieprawidłowej aplikacji, odklejania się i używania niezgodnie z zaleceniami.
- Wkładki wewnątrzmaciczne (IUD) zawierające hormony: przyczyną plamień może być bezpośrednie oddziaływanie na śluzówkę macicy. Wkładka jest ciałem obcym, na które organizm różnie reaguje. Plamienie to jedno z najczęstszych działań niepożądanych, szczególnie zaraz po założeniu systemu.
![Krwawienie w trakcie przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych i innych metod – przyczyny](/img/articles/32/krwawienie-w-trakcie-przyjmowania-tabletek-antykoncepcyjnych-i-innych-metod-przyczyny.webp)
Kiedy plamienie podczas brania tabletek antykoncepcyjnych i innych metod powinno martwić?
Objawy w postaci plamienia podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych i innych metod antykoncepcji hormonalnej są najczęściej naturalnym zjawiskiem, szczególnie na początku, kiedy organizm adaptuje się do nowych warunków. Musisz też wiedzieć, że każda kobieta jest inna i w inny sposób może metabolizować hormony, a to z kolei miewa wpływ na częstość krwawień między miesiączkami2.Bolesne miesiączki i PMS nie są Ci obce? Sprawdź, czy tabletki antykoncepcyjne pomogą rozwiązać ten problem >>
Niezależnie od okoliczności, każda kobieta sama powinna kontrolować swój cykl menstruacyjny. Plamienia śródcykliczne – mimo że najczęściej niegroźne – mogą bowiem okazać się symptomem schorzeń wymagających leczenia, takich jak choćby zakażenia szyjki macicy, nadżerki czy choroby przenoszone drogą płciową.
Wśród objawów, które powinny wzbudzić czujność, wymienia się:
- obfite krwawienia wymagające użycia materiałów higienicznych; nie można ich uznać za typowe plamienia między miesiączkami;
- plamienie trwające wiele tygodni, w przypadku stosowania antykoncepcji hormonalnej przekraczające czas 3–4 miesięcy;
- bóle brzucha, podbrzusza lub dyskomfort w tych częściach ciała;
- objawy infekcji, takie jak nieprzyjemny zapach z pochwy, pieczenie, swędzenie, nietypowa wydzielina;
- wahania masy ciała;
- deregulacja cyklu miesięcznego i zmiana intensywności krwawienia;
- pogorszenie samopoczucia, np. gorączka, dreszcze, nudności, wymioty.
![Kiedy plamienie podczas brania tabletek antykoncepcyjnych i innych metod powinno martwić?](/img/articles/32/kiedy-plamienie-podczas-brania-tabletek-antykoncepcyjnych-i-innych-metod-powinno-martwic.webp)
Plamienie przy tabletkach antykoncepcyjnych
i innych metodach – co
robić?
Jeśli właśnie rozpoczęłaś branie tabletek antykoncepcyjnych lub stosowanie innej metody hormonalnej i pojawiło się u Ciebie delikatne plamienie, raczej nie powinnaś mieć powodów do zmartwienia. Na tym etapie wystarczy uzbroić się w cierpliwość oraz uważnie obserwować
i kontrolować czas, kiedy występują plamienia. Po 3–4 miesiącach powinny zakończyć się samoistnie.Jeżeli jednak plamienie się przedłuża lub pojawił się u Ciebie jakikolwiek niepokojący symptom, nie zwlekaj – niezwłocznie umów się na wizytę do lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich obserwacjach i dolegliwościach.
Specjalista powinien przeprowadzić z Tobą wywiad, aby między innymi sprawdzić, czy stosujesz antykoncepcję w prawidłowy sposób, i w razie potrzeby udzielić porady. Jeśli okaże się, że pominęłaś nawet jedną tabletkę, należy wykonać test ciążowy. Lekarz może też zlecić dodatkowe badania w celu zweryfikowania problemów zdrowotnych, które może podejrzewać na podstawie rozmowy. W przypadku gdy inne przyczyny plamień lub krwawień zostaną wykluczone, jest możliwe, że specjalista zaleci zmianę tabletek na inne – z wyższą dawką estrogenu bądź z innym rodzajem progestagenu2. W ostateczności konieczna może się okazać tymczasowa przerwa w stosowaniu antykoncepcji hormonalnej. Niezależnie od tego, czy i jakiej antykoncepcji używasz, plany związane z powiększeniem rodziny powinnaś omówić ze swoim lekarzem. Organizm należy bowiem odpowiednio przygotować do zajścia w ciążę, tak aby dziecko miało jak najlepsze warunki do rozwoju. Szczególnie ważne jest to w przypadku stosowania antykoncepcji hormonalnej, gdzie wymagany jest czas na ustabilizowanie cyklu i osiągnięcie równowagi.
Plamienie w trakcie cyklu a antykoncepcja –
jak zapobiegać?
Aby zredukować plamienia śródcykliczne:
- stosuj antykoncepcję hormonalną zgodnie z wytycznymi, aby utrzymać stałe stężenie hormonów – ściśle pilnuj schematu przyjmowania tabletek, dbaj o prawidłowe naklejanie plastra, kontroluj u ginekologa umiejscowienie wkładki wewnątrzmacicznej;
- przy metodach, takich jak tabletki, unikaj pomijania dawek oraz przyjmuj je o stałej porze w ciągu dnia; nie stosuj wyciągów z dziurawca;
- prowadź zdrowy tryb życia, dzięki czemu wesprzesz swoją równowagę hormonalną – stosuj odpowiednią dietę, bądź aktywna fizycznie, wysypiaj się, dbaj o wypoczynek (również psychiczny), zwolnij zbyt szybkie tempo życia;
- ogranicz używki, które mogą negatywnie wpływać na skuteczność antykoncepcji i balans hormonalny (papierosy, alkohol);
- regularnie konsultuj się z lekarzem, zwłaszcza gdy zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy lub będziesz miała jakiekolwiek wątpliwości co do stosowanej metody antykoncepcji.
1 Stefanowicz E., Krwawienia między miesiączkami, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/257794,krwawienia-miedzy-miesiaczkami (data dostępu: 10 kwietnia 2024).
2 Klimanek W. i wsp., Krwawienia oraz plamienia środcykliczne w trakcie stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, https://www.forumginekologii.pl/artykul/krwawienia-oraz- plamienia-srodcykliczne-w-trakcie-stosowania-doustnej-antykoncepcji-hormonalnej (data dostępu: 10 kwietnia 2024).
3 Woroń J., Niekorzystne interakcje środków antykoncepcyjnych, https://podyplomie.pl/medycyna/35400,niekorzystne-interakcje-srodkow-antykoncepcyjnych (data dostępu: 10 kwietnia 2024).
4 Polska Z., Plastry antykoncepcyjne – wszystko, co należy o nich wiedzieć, https://forumginekologiczne.pl/artykul/plastry-antykoncepcyjne-wszystko-co-nalezy-o-nich-wiedziec/ 3256#dolegliwości (data dostępu: 10 kwietnia 2024).